ميرزا حسن حسينى فسايى

15

فارسنامه ناصرى ( فارسى )

كرد و در سال 1181 در همانجا جهان فانى را بدرود نمود . ميرزا مجد الدين محمد 7 پسر داشت كه ميرزا حسن يكى از آنها بود كه در سال 1180 متولد شد و در يك سالگى پدر خود را از دست داد و در حمايت برادر بزرگتر خود ، ميرزا جانى فسائى ، تربيت شد و كمالات لايقه را آموخت و خط نسخ تعليق را خوش مىنوشت و از درآمد املاك موروثى خود زندگانى آسوده‌اى داشت و همه عمر را در محال بلوك فسا به‌سر رسانيد و در سال 1207 مدتى به عنوان گروگان از طرف برادرش ميرزا جانى ، در طهران توقف داشت « 1 » و به سال 1237 هجرى درگذشت و در مقبرهء والد خود ، در بقعه ميرزا ، واقع در رونيز علياى فسا ، مدفون گشت . « 2 » مادر ميرزا حسن : دختر حاجى محمد تقى تاجر شيرازى مشهور به آتشى است كه شرح حال وى در ذكر اعيان محله بازار مرغ ، در فارسنامه ناصرى آمده است « 3 » . ميرزا حسن حسينى فسائى درباره مادر خود مىنويسد : « . . . چون حاجى مشار اليه آثار فوز و صلاح را در اين دختر بديد ، كتب ادعيه و رسائل شرعيه‌اش بياموخت و اين زن از برادر خود آقا كاظم مجتهد ، در خانه ، نحو و صرف و فقه آموخت و پدر ، او را به خطاطان سپرد و اين زن در خط نسخ و ثلث از خوشنويسان شد و چندين قرآن و زاد المعاد نوشت كه هديه هر يك از صد تومان مىگذشت . » « 4 » جد امى ميرزا حسن نيز آقا عبد الحسين تاجر شيرازى است كه شيخ حسين حدائق كتاب تحفة التجار را به خواهش وى نگاشته است . مادر ميرزا حسن در دوران خردسالى فرزند خود درگذشت و به قول ميرزا حسن حسينى فسائى ؛ چو مادر مرا مهر در دل نشاند * برفت از برم ، مادرش بازماند توجه نمود او مرا مو به مو * چو ده سال بگذشت ، هم رفت او « 5 » حاج ميرزا حسن حسينى فسائى : ميرزا حسن حسينى فسائى بنابر آنچه خود در فارسنامهء ناصرى نگاشته است سومين فرزند ذكور خانوادهء خويش بود كه در سال 1237 در شهر فسا متولد شد اما سه ماه پيش از تولدش ، پدر خود را از دست داده بود و مادر براى زنده نگهداشتن نام و ياد شوهر خويش ، اين آخرين فرزند خود را نيز « حسن » ناميد ولى خود مادر نيز ديرى نپائيد و ميرزا حسن تا ده سالگى در تحت سرپرستى مادربزرگ و سپس برادر ارشد خويش باليد و كسب علم و ادب كرد تا آنجا كه به قول مرحوم فرصت « . . . در فنون عربيه و حكمت الهى و رياضى و طبيعى گوى سبقت از امثال و اقران ، ربود . . . » « 6 »

--> ( 1 ) . فارسنامه ناصرى ، گفتار دوم ، اعيان محله سردزك . ( 2 ) . ر ك وقايع سال 1207 در گفتار اول همين كتاب . ( 3 ) . فارسنامه ناصرى ، گفتار دوم ، اعيان محله بازار مرغ . ( 4 ) . فارسنامه ناصرى ، گفتار دوم ، اعيان محله سردزك . ( 5 ) . فارسنامه ناصرى ، گفتار دوم ، اعيان محله سردزك . ( 6 ) . آثار العجم ، ص 84 .